{"id":3921,"date":"2025-03-04T17:23:23","date_gmt":"2025-03-04T14:23:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/?p=3921"},"modified":"2025-03-04T17:23:24","modified_gmt":"2025-03-04T14:23:24","slug":"sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/","title":{"rendered":"SOSYAL MEDYA INFLUENCERLARININ REKLAM VE TANITIM FAAL\u0130YETLER\u0130N\u0130N HUKUK\u0130 D\u00dcZENLEMELER\u0130"},"content":{"rendered":"

Geli\u015fen teknoloji etkisiyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya kullan\u0131m\u0131 artm\u0131\u015f ve sosyal medya platformalar\u0131 insan hayat\u0131n\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na etki edip y\u00f6n veren bir mecra halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu etkiyi al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f pazarlama y\u00f6ntemlerinin de\u011fi\u015fmesinde de g\u00f6rmekteyiz. Sosyal medyan\u0131n etki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artmas\u0131yla firmalar, \u00fcr\u00fcnlerinin reklamlar\u0131n\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in sosyal medyalarda d\u00fczenli i\u00e7erik payla\u015fan, toplumu etkileme kuvveti bulunan, takip\u00e7ilerinin kendisinin fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine \u00f6nem verdi\u011fi sosyal medya fenomenlerine y\u00f6nelmi\u015flerdir. Bu ki\u015filer toplum aras\u0131nda \u201cinfluencer\u201d olarak tan\u0131n\u0131rlar. \u0130ngilizce k\u00f6kenli influence kelimesi; etkilemek, tesir etmek, etkili olmak anlam\u0131na gelmektedir. Influence, bir ki\u015finin bir konu hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc etkileme anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131rken, influencer ise al\u0131c\u0131n\u0131n al\u0131\u015fveri\u015f yapmas\u0131na etki eden, bu karar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen ancak bundan sorumlu olmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fi olarak nitelendirilebilir. \u0130nfluencer kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sosyal medya etkileyicisi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Son y\u0131llarda geleneksel reklam y\u00f6ntemlerinin aksine, inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok daha y\u00fcksek oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rmalarla tespit edilen influencerlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan bu reklamlar, literat\u00fcrde \u201cinfluencer <\/em><\/strong>marketing\u201d<\/em><\/strong> ifadesiyle tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve bu kavram T\u00fcrk\u00e7eye de \u201cetkileyici pazarlama\u201d olarak \u00e7evrilmi\u015ftir. \u201cEtkileyici Pazarlama\u201d kavram\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere; bu teknik ile yap\u0131lan reklamlarda inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamakta; t\u00fcketicinin bu faaliyetleri bir reklam olarak de\u011fil, sanki takip etti\u011fi fenomenin normal g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde ve \u015fahsi tecr\u00fcbesiymi\u015f gibi alg\u0131lamas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bu noktada reklam ajanslar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan metinlerde samimi bir dil kullan\u0131lmas\u0131 ve bu tan\u0131t\u0131m faaliyetlerinin arkada\u015f ortam\u0131nda verilen bir tavsiye olarak g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in \u00f6zen g\u00f6sterilir. T\u00fcketicinin g\u00fcvenini kazanan influencerlar, aileden biri veya yak\u0131n bir dost gibi hareket ederek ilgili \u00fcr\u00fcn\u00fcn sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu \u015fekilde yaln\u0131zca \u00fclkemizde de\u011fil, d\u00fcnyada da artan bu t\u00fcketici-influencer etkile\u015fimleri, reklam verenlerin, sosyal medya etkileyicilerini t\u00fcketiciye ula\u015fmada ara\u00e7 olarak kullanmas\u0131 reklam mevzuat\u0131ndaki baz\u0131 hukuki bo\u015fluklar\u0131n giderilmesi gereklili\u011fini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. T\u00fcrk hukukunda sosyal medya etkileyicilerine ili\u015fkin baz\u0131 d\u00fczenlemeler yer almaktad\u0131r. Bu d\u00fczenlemeler; T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Kanun, Ticari Reklam ve Haks\u0131z Ticari Uygulamalar Y\u00f6netmeli\u011fi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Reklam Kurulu\u2019nun tavsiyesi ile yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Sosyal Medya Etkileyicilerine ili\u015fkin K\u0131lavuz\u2019dur. Konuyla ilgili bilgi sahibi olabilmek ad\u0131na bu kaynaklar\u0131 incelemekte fayda vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizde 05.05.2021 tarihli Sosyal Medya Etkileyicileri Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Ticari Reklam ve Haks\u0131z Ticari Uygulamalar Hakk\u0131nda K\u0131lavuz <\/strong>yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.  K\u0131lavuz g\u00fcnl\u00fck hayatta \u201cinfluencer\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fileri \u201csosyal medya etkileyicisi\u201d olarak isimlendirmi\u015ftir. K\u0131lavuz\u2019un tan\u0131m\u0131na g\u00f6re, \u201cSosyal medya hesab\u0131 \u00fczerinden kendisine veya reklam verene ait bir mal veya hizmetin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya da kiralanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, hedef kitleyi olu\u015fturanlar\u0131 bilgilendirmek veya ikna etmek amac\u0131yla pazarlama ileti\u015fiminde bulunan ki\u015fi\u201d sosyal medya etkileyicisi olarak kabul ediliyor. Asl\u0131nda sosyal medya etkileyicisinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f, T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 61. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131ndaki \u201cticari reklam\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Kanunda ticari reklam; ticaret, i\u015f, zanaat veya bir meslekle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak; bir mal veya hizmetin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya da kiralanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, hedef kitleyi olu\u015fturanlar\u0131 bilgilendirmek veya ikna etmek amac\u0131yla reklam verenler taraf\u0131ndan herhangi bir mecrada yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, i\u015fitsel ve benzeri yollarla ger\u00e7ekle\u015ftirilen pazarlama ileti\u015fimi niteli\u011findeki duyurular\u201d olarak nitelendiriliyor. Ancak K\u0131lavuz\u2019da belirli bir \u00fcr\u00fcn ya da markadan bahsedilen payla\u015f\u0131mlar\u0131n hangi \u015fartlar alt\u0131nda reklam olarak nitelendirilece\u011fine ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131kl\u0131k bulunmuyor. K\u0131lavuz y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra influencerlar daha s\u0131k\u0131 denetlenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131lavuzun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesini takiben sosyal medya platformlar\u0131nda \u201cinfluencer\u201d olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filer, payla\u015f\u0131mlar\u0131na \u201c#i\u015f birli\u011fi\u201d, \u201c#ortakl\u0131k\u201d<\/em> gibi K\u0131lavuz\u2019da d\u00fczenlenen etiketler yerle\u015ftirmeye, Reklam Kurulu ise bu etiketleri kullanmadan reklam olarak alg\u0131lanabilecek payla\u015f\u0131m yapanlara yapt\u0131r\u0131m uygulamaya ba\u015flad\u0131. Hatta \u00e7o\u011fu zaman bu etiketlerin kullan\u0131lmas\u0131 da yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131na engel olmamakta, bu etiketlerin payla\u015f\u0131mlarda K\u0131lavuz\u2019da d\u00fczenlenen k\u0131staslara uygun \u015fekilde yer almas\u0131 gerekmektedir.  \u0130nfluencerlar\u0131n bunu ihtiyatl\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n sebebi, belirtilen etiketleri kullanmad\u0131klar\u0131 zaman Reklam Kurulu taraf\u0131ndan \u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam yapt\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle yapt\u0131r\u0131mla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131d\u0131r. Reklam Kurulu\u2019nun hangi uygulamalar\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam olarak nitelendirdi\u011finin kesin k\u0131staslar\u0131 olmamakla beraber, g\u00fcncel kararlar\u0131n incelenmesi sonucunda baz\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Bu kapsamda Reklam Kurulu\u2019nun a\u015fa\u011f\u0131daki hallerde genellikle \u201c\u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam\u201d oldu\u011funa kanaat getirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir:<\/p>\n\n\n\n

Belirli bir i\u015fletmenin internet sitesini ya da sosyal medya hesab\u0131n\u0131 etiketleyerek buna y\u00f6nlendirme yapmak,<\/p>\n\n\n\n

Belirli bir i\u015fletmenin haritadaki konumuna y\u00f6nlendirme yapmak,<\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli \u00fcr\u00fcn isimlerine ve fiyatlar\u0131na yer vermek ve bunlar\u0131n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ilgili siteye y\u00f6nlendirme yapmak,<\/p>\n\n\n\n

Bir \u00fcr\u00fcne ili\u015fkin \u00f6v\u00fcc\u00fc ifadelere ve g\u00f6rsellere yer vermek,<\/p>\n\n\n\n

Ki\u015fisel deneyimlerin aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi yarat\u0131larak reklam yap\u0131lmas\u0131 ancak sunulan belgeler uyar\u0131nca aksinin anla\u015f\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

Reklam Kurulu\u2019nun influencer payla\u015f\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131na ra\u011fmen, \u201c\u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam\u201d te\u015fkil eden her bir durumu kesin olarak tespit etmek hala zor. Nitekim influencerlar taraf\u0131ndan marka, \u00fcr\u00fcn veya i\u015fletmeye ili\u015fkin bilgiler i\u00e7eren veya bunlara y\u00f6nlendirme yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar\u0131n, reklam amac\u0131yla yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 ihtimalinde dahi, \u201c\u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam\u201d olarak kabul edilme riski var. Esasen, Reklam Kurulunun bu ayr\u0131ma gitmesi de kolay de\u011fil, zira yap\u0131lan her payla\u015f\u0131m\u0131n ticari bir saik ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 hususu ve influencer\u0131n reklam yapmaya y\u00f6nelik bir iradesinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tek tek de\u011ferlendirilmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu durum da yapt\u0131r\u0131mlardan \u00e7ekinen influencerlar\u0131n \u00e7o\u011fu payla\u015f\u0131m\u0131na \u201creklam\u201d ifadesini eklemesine yol a\u00e7\u0131yor. Nitekim, olas\u0131 bir \u015fikayette influencerlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan payla\u015f\u0131m\u0131n reklam olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin savunman\u0131n da yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131na engel olup olamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k de\u011fil. Zira Reklam Kurulu\u2019nun bu y\u00f6ndeki savunmalara ra\u011fmen \u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k gerek\u00e7esi ile uygulad\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar mevcut. \u00d6rne\u011fin; Reklam Kurulu, an\u0131lan markalarla herhangi bir reklam anla\u015fmas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, i\u00e7eriklerdeki t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri kendisinin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 savunmas\u0131na ra\u011fmen payla\u015f\u0131mlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli markalar\u0131n sosyal medya hesaplar\u0131na y\u00f6nlendirme yapan bir influencera, reklam ibaresine yer vermedi\u011fi ve t\u00fcketicilerin an\u0131lan markalara y\u00f6nlendirildi\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan yapt\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla Reklam Kurulu\u2019nun bir marka veya \u00fcr\u00fcne at\u0131fta bulunulan payla\u015f\u0131mlar\u0131, influencerlar\u0131n bu markalar ile bir i\u015f birli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi bulunsa da bulunmasa da reklam olarak nitelendirdi\u011fi ve K\u0131lavuz\u2019daki etiketler kullan\u0131lmazsa bunlar\u0131 \u201c\u00f6rt\u00fcl\u00fc reklam\u201d olarak nitelendirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n

Mevzuata uyumun takibi her ne kadar zor olsa da K\u0131lavuz, y\u0131llar i\u00e7inde en \u00f6nemli reklam platformlar\u0131ndan birisi haline gelen sosyal medya reklamlar\u0131n\u0131n tabi oldu\u011fu kurallar a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek hissedilen d\u00fczenleme ve denetim sorununa k\u0131smen \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmektedir. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de reklamlar\u0131n denetimi Reklam Kurulu taraf\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r. Reklam Kurulu, ticari reklamlarda uyulmas\u0131 gereken ilkeleri belirlemekte ve haks\u0131z ticari uygulamalara kar\u015f\u0131 t\u00fcketicileri korumaya y\u00f6nelik d\u00fczenlemeleri yapmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu hususlar \u00e7er\u00e7evesinde inceleme ve denetim yapmaya, bu inceleme ve denetim sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re ise durdurma veya ayn\u0131 y\u00f6ntemle d\u00fczeltme yetkisine sahiptir. Kurul\u2019un hukuka ayk\u0131r\u0131 reklamlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygulayabilece\u011fi yapt\u0131r\u0131mlar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n

 – \u0130lgili reklam\u0131 durdurma,<\/p>\n\n\n\n

– Ayn\u0131 y\u00f6ntemle d\u00fczeltme,<\/p>\n\n\n\n

– \u0130dari para cezas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

– Gerekli g\u00f6r\u00fclen hallerde ise 3 aya kadar tedbiren durdurma cezas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Belirtilmedir ki Reklam Kurulu bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 tek tek uygulayabilece\u011fi gibi, birlikte uygulanmas\u0131na da karar verebilir. Her ne kadar influencerlar\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131n \u00e7o\u011funda, Reklam Kurulu\u2019nun reklamlar\u0131n durdurulmas\u0131na karar verdi\u011fi g\u00f6r\u00fclse de idari para cezas\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 kararlar da mevcut. Ancak uygulamada bu konuda bir yeknesakl\u0131k sa\u011flanamam\u0131\u015f olmas\u0131, takip\u00e7i say\u0131s\u0131 daha az olan influencerlar\u0131n b\u00fcy\u00fck miktarlarda idari para cezas\u0131 \u00f6demek durumunda kalmas\u0131na sebep olabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kurul kararlar\u0131 incelendi\u011finde; idari para cezas\u0131n\u0131n reklam verenlerle birlikte influencerlara da uyguland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak bir idari merci olan Reklam Kurulu\u2019nun kararlar\u0131n\u0131n da idari yarg\u0131 denetimine tabi oldu\u011funu unutmamakta fayda var. Nitekim T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 78\/2 h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda Reklam Kurulu kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 idare mahkemesi nezdinde dava a\u00e7\u0131labilir. Baz\u0131 influencerlar\u0131n da uygulanan yapt\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurdu\u011fu bilinmektedir. Hukuk\u00e7ular bu ba\u015fvurular\u0131n yeknesakl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yol g\u00f6sterici olaca\u011f\u0131 kanaatindedir. <\/p>\n\n\n\n

Reklam Kurulu\u2019nun tan\u0131t\u0131m reklamlar\u0131nda denetledi\u011fi di\u011fer bir nokta da \u201cTan\u0131kl\u0131 Reklam\u201dd\u0131r. Y\u00f6netmelik\u2019in 16. maddesinde tan\u0131kl\u0131 reklama ili\u015fkin <\/em>kural ve yasaklar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; <\/em>reklamlarda, tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulan ki\u015fi, kurum veya kurulu\u015fun tecr\u00fcbesine, bilgisine veya ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na dayanmayan ve ger\u00e7ek olmayan; ge\u00e7erlili\u011fini yitiren veya ba\u015fka nedenle uygulanamaz duruma gelen hi\u00e7bir tan\u0131kl\u0131k ya da onay ifadesine yer verilemez veya at\u0131fta bulunulamaz. <\/em>Uygulamada influencer marketing y\u00f6nteminin \u201ctan\u0131kl\u0131 reklam\u201d kapsam\u0131nda da de\u011ferlendirilece\u011fi kabul edilmektedir. Bilindi\u011fi \u00fczere; influencer marketingde sosyal medya fenomenleri ilgili \u00fcr\u00fcn\u00fc uzun s\u00fcredir kulland\u0131klar\u0131n\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn bir\u00e7ok faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini ifade ederek tan\u0131t\u0131m yapmaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla fenomenler bu kapsamda tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulan ki\u015filer olmakta; tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ve reklam\u0131n\u0131 yapt\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcnleri ger\u00e7ekten kullanmadan t\u00fcketicilere \u00f6nermeleri ise hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Reklam Kurulu taraf\u0131ndan yap\u0131lan reklam denetiminden bahsettikten sonra nelerin reklam kabul edildi\u011fine de\u011finmek de gerekir. Uluslararas\u0131 mevzuatta \u201creklam\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131n daha detayl\u0131 unsurlar ile belirlendi\u011fi \u00f6rnekler mevcuttur. \u00d6rne\u011fin Birle\u015ftirilmi\u015f Uluslararas\u0131 Reklam ve Pazarlama \u0130leti\u015fimi Uygulama Esaslar\u0131 kapsam\u0131nda reklam, \u201cmecralarda bir \u00fccret ya da bir de\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yay\u0131mlanan her t\u00fcrl\u00fc pazarlama ileti\u015fimi\u201d<\/em> \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor. Ancak \u00fclkemizdeki ileti\u015fim faaliyetlerinin \u201creklam\u201d olarak nitelendirilmesi i\u00e7in bu ileti\u015fimler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fccret veya de\u011fer elde edilmesi gerekti\u011fi d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Yani payla\u015f\u0131m\u0131n reklam olarak nitelendirilmesi i\u00e7in asl\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fccret ya da de\u011ferin olmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenemez. Dolay\u0131s\u0131yla her ne kadar kula\u011fa garip gelse de T\u00fcrkiye\u2019deki influencerlar\u0131n herhangi bir i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde olmay\u0131p, kendi sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 bir \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6neriyor olmalar\u0131na ra\u011fmen, mevzuata ayk\u0131r\u0131l\u0131k sebebiyle cezai yapt\u0131r\u0131ma maruz kalmamak ad\u0131na \u201ci\u015f birli\u011fi\u201d yazmalar\u0131 s\u0131k rastlan\u0131lan bir uygulama haline gelmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara konu olan tan\u0131t\u0131mlar sosyal medya etkileyicisi ve reklam veren aras\u0131nda yap\u0131lan bir s\u00f6zle\u015fme ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu s\u00f6zle\u015fmeler \u201cetkileyici s\u00f6zle\u015fmesi\u201d veya \u201ci\u015f birli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Etkileyici s\u00f6zle\u015fmesi, eser s\u00f6zle\u015fmesi ile vekalet s\u00f6zle\u015fmesinin baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Etkileyici s\u00f6zle\u015fmelerinin hukuki niteli\u011fini belirlemede taraflar aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fmeye bakarak bir de\u011ferlendirme yapmak daha uygun olacakt\u0131r. Etkileyici s\u00f6zle\u015fmeleri, s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc prensibi \u00e7er\u00e7evesinde, taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirlerine uygun irade beyanlar\u0131yla kurduklar\u0131 r\u0131zai s\u00f6zle\u015fmelerdir. Bu s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7erlili\u011fi herhangi bir \u015fekle ba\u011fl\u0131 de\u011fildir ancak uygulamada ispat kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nfluencerlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan reklamlar, modern pazarlaman\u0131n etkili bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015fsa da hukuki sorumluluklar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmek hem bu ki\u015filer hem de markalar i\u00e7in ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir. Sosyal medya etkileyicisinin yapt\u0131\u011f\u0131 reklamlar\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 unsurlar ta\u015f\u0131mas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ise t\u00fcketiciyi zarara u\u011fratabilir.  Etkileyicinin ortaya \u00e7\u0131kan bu zarar nedeniyle sorumlulu\u011funun olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve sorumluluk var ise bu sorumlulu\u011fun hangi hukuki sebebe dayanaca\u011f\u0131 hususu \u00fczerinde \u00f6nemle durulmas\u0131 gereken bir konudur. Sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnle ilgili bir problem \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kimlerin sorumlulu\u011funa ba\u015fvurulabilece\u011fi, toplum taraf\u0131ndan merak edilen konular aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nfluencer, t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 aras\u0131nda kurulacak s\u00f6zle\u015fmeye te\u015fvik eden konumunda olup bizzat s\u00f6zle\u015fmenin taraf\u0131 konumunda de\u011fildir yani influencer ile takip\u00e7ileri aras\u0131nda bir hukuki ili\u015fki bulunsa da akdi s\u00f6zle\u015fme bulunmamaktad\u0131r. Bu sebeple takip\u00e7iler taraf\u0131ndan influencera akdi sorumluluk sebebiyle ba\u015fvurulamayacakt\u0131r. Ancak influencera \u015fartlar sa\u011flan\u0131rsa haks\u0131z fiil kapsam\u0131nda ba\u015fvurulabilir. Bunun i\u00e7in de s\u00f6z konusu faaliyetlerin dar anlamda haks\u0131z fiil te\u015fkil edebilmesi i\u00e7in influencer\u0131n davran\u0131\u015f\u0131nda kusurlu olmas\u0131, takip\u00e7ilerinin zarar g\u00f6rmesi ve bu ikisi aras\u0131nda bir illiyet ba\u011f\u0131 olmas\u0131 gerekir.   Influencerin davran\u0131\u015f\u0131, haks\u0131z fiil anlam\u0131nda bir davran\u0131\u015f olarak kabul edilmi\u015f olsa dahi zarar ile davran\u0131\u015f aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 kurmak kolay olmayabilir. Fakat buna ra\u011fmen influencer\u0131n davran\u0131\u015f\u0131yla takip\u00e7inin zarar\u0131 aras\u0131nda bir illiyet ba\u011f\u0131 kurulabiliyor ve influencer\u0131n kusuru ispat edilebiliyorsa, ki\u015finin takip\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu do\u011fmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu durumda takip\u00e7iler haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu \u00e7er\u00e7evesinde influencera ba\u015fvurabilir. Sosyal medya etkileyicisinin kusurlu veya hukuka ayk\u0131r\u0131 bir filli ile t\u00fcketiciye zarar vermesi h\u00e2linde verdi\u011fi bu zarar\u0131 gidermesi gerekir. <\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyan\u0131n etki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artmas\u0131yla son d\u00f6nemde firmalar\u0131n, sosyal medya fenomenleri ile i\u015fbirli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi yaparak \u00fcr\u00fcnlerini pazarlama yolunu tercih ettiklerini g\u00f6rmekteyiz. Di\u011fer taraftan da fenomen kitlelerinin g\u00fcvendikleri ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lan bu yorumlara g\u00fcvenerek \u00fcr\u00fcn tercihinde bulunduklar\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hal b\u00f6yle olunca t\u00fcketicilerin aldat\u0131l\u0131p ma\u011fdur edilmemeleri ad\u0131na Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131, Reklam Kurulu\u2019nun tavsiyesi ile sosyal medya etkileyicilerine ili\u015fkin K\u0131lavuz yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu k\u0131lavuz yap\u0131lan reklam\u0131n yap\u0131lma usul\u00fcn\u00fc belirtmektedir. K\u0131lavuzda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilen usule uygun yap\u0131lmayan reklamlar, Reklam Kurulu\u2019nun denetimi sonucu belirlenip ciddi yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcketicinin ise yap\u0131lan reklam sonucu ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcnle ilgili ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problem sonucunda haks\u0131z fiil h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda reklam\u0131 yapan fenomene ba\u015fvurulabilece\u011fi de a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bu nedenlerle hem fenomenlerin hem de t\u00fcketicilerin bu reklam y\u00f6ntemine dikkat etmesi gerekmektedir. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Geli\u015fen teknoloji etkisiyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya kullan\u0131m\u0131 artm\u0131\u015f ve sosyal medya platformalar\u0131 insan hayat\u0131n\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na etki edip y\u00f6n veren bir mecra halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu etkiyi al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f pazarlama y\u00f6ntemlerinin de\u011fi\u015fmesinde de g\u00f6rmekteyiz. Sosyal medyan\u0131n etki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artmas\u0131yla firmalar, \u00fcr\u00fcnlerinin reklamlar\u0131n\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in sosyal medyalarda d\u00fczenli i\u00e7erik payla\u015fan, toplumu etkileme kuvveti bulunan, takip\u00e7ilerinin kendisinin fikir ve<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[375,374,376],"yoast_head":"\nSOSYAL MEDYA INFLUENCERLARININ REKLAM VE TANITIM FAAL\u0130YETLER\u0130N\u0130N HUKUK\u0130 D\u00dcZENLEMELER\u0130 – K\u00fcresel Hukuk<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"% %\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SOSYAL MEDYA INFLUENCERLARININ REKLAM VE TANITIM FAAL\u0130YETLER\u0130N\u0130N HUKUK\u0130 D\u00dcZENLEMELER\u0130 – K\u00fcresel Hukuk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"% %\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"K\u00fcresel Hukuk\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kureselhukukcom\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-04T14:23:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-04T14:23:24+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@kureselhukuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@kureselhukuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk & Dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131k\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/kureselhukukcom\",\"https:\/\/www.instagram.com\/kureselhukuk\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/kuresel-hukuk\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCcLrg5tKOtPsBVzIHkg5RFA\",\"https:\/\/twitter.com\/kureselhukuk\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Untitled-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Untitled-1.png\",\"width\":594,\"height\":178,\"caption\":\"K\\u00fcresel Hukuk & Dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131k\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk\",\"description\":\""Adalet vaat de\\u011fildir"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/\",\"name\":\"SOSYAL MEDYA INFLUENCERLARININ REKLAM VE TANITIM FAAL\\u0130YETLER\\u0130N\\u0130N HUKUK\\u0130 D\\u00dcZENLEMELER\\u0130 – K\\u00fcresel Hukuk\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-04T14:23:23+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-04T14:23:24+00:00\",\"description\":\"% %\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"name\":\"Ana sayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/tag\/influencer\/\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/tag\/influencer\/\",\"name\":\"Influencer\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"item\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#webpage\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#\/schema\/person\/91f19ce17030c37c9b81dfa358d0265e\"},\"headline\":\"SOSYAL MEDYA INFLUENCERLARININ REKLAM VE TANITIM FAAL\\u0130YETLER\\u0130N\\u0130N HUKUK\\u0130 D\\u00dcZENLEMELER\\u0130\",\"datePublished\":\"2025-03-04T14:23:23+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-04T14:23:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#webpage\"},\"wordCount\":2674,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\"},\"keywords\":[\"Influencer\",\"Kuresel hukuk\",\"reklam\"],\"articleSection\":[\"Genel\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/sosyal-medya-influencerlarinin-reklam-ve-tanitim-faaliyetlerinin-hukuki-duzenlemeleri\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#\/schema\/person\/91f19ce17030c37c9b81dfa358d0265e\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f0813ec755d08b258ee5ba31a9559894?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f0813ec755d08b258ee5ba31a9559894?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"K\\u00fcresel Hukuk\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3921"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3922,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921\/revisions\/3922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}