{"id":2335,"date":"2018-12-08T10:38:15","date_gmt":"2018-12-08T07:38:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kureselhukuk.com\/?p=2335"},"modified":"2019-03-30T11:47:24","modified_gmt":"2019-03-30T08:47:24","slug":"yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/","title":{"rendered":"\u0130nternet \u00c7a\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"
\r\n\t
\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t
\r\n\t\t
\r\n\t\t\t\t\t\t
<\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t
\r\n\t\t\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t

Kanadal\u0131 filozof Marshall Mc Luhan\u2019\u0131n \u201c D\u00fcnya k\u00fcresel bir k\u00f6y olacak\u201d s\u00f6z\u00fc, yirminci y\u00fczy\u0131lda ileti\u015fim alan\u0131nda meydana gelen ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmelerle bir kehanet olman\u0131n \u00f6tesinde, ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mc Luhan bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc radyonun 1930\u2019lardan sonra giderek artan kullan\u0131m\u0131 ve insanlar aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 \u00fczerine s\u00f6ylemi\u015ftir. Ger\u00e7ekten de radyo sinyalleri ile bir yerden ba\u015fka bir yere ileti\u015fim kurmak ona g\u00f6re d\u00fcnyay\u0131 k\u00fcresel bir k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yazar\u0131n bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesinden \u00e7ok sonralar\u0131 1990\u2019lardan itibaren internetin insanlar aras\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131, adeta yeni bir \u00e7a\u011f\u0131n habercisi olmu\u015ftur. Ger\u00e7ekten de, \u201cD\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u00fcresel bir k\u00f6y haline geldi\u011fi\u201d s\u00f6z\u00fc en \u00e7ok internet alan\u0131ndaki geli\u015fmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc internet sayesinde farkl\u0131 \u00fclkelerdeki insanlar birbirlerini g\u00f6rmeden, seslerini duymadan ileti\u015fim kurabilmektedirler. 1990\u2019lardan itibaren internet b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten de, 2002 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya \u00fczerindeki internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131s\u0131 604 milyon iken, 2005 y\u0131l\u0131nda 938 milyona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya \u0130nternet \u0130statistik Kurumu rakamlar\u0131nda 2006 y\u0131l\u0131nda kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 1,093 milyar olarak verilmektedir. Bilgi Teknolojisi alan\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler, modern toplumun b\u00fct\u00fcn kesimlerini do\u011frudan etkilemi\u015ftir. Telekom\u00fcnikasyon ve bilgi sistemlerinin b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi, her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin mesafeden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak saklanmas\u0131n\u0131 ve aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larak, bir\u00e7ok yeni imk\u00e2nlar haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya\u2019n\u0131n neresinde oldu\u011fundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, hemen hemen herkesin her t\u00fcrl\u00fc elektronik bilgi hizmetine eri\u015fimini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan internet gibi bilgi otobanlar\u0131n\u0131n ve a\u011flar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, bu geli\u015fmeleri h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc internet mesafelerin ortadan kalkmas\u0131na, zaman\u0131n k\u0131salmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. \u0130leti\u015fim ve bilgi hizmetlerine ba\u011flanan kullan\u0131c\u0131lar \u201cSiber Uzay (Cyberspace)\u201d ad\u0131 verilen, me\u015fru ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lan, ancak k\u00f6t\u00fc kullan\u0131ma da a\u00e7\u0131k olan, ortak bir uzay meydana getirmi\u015flerdir.
Bu anlamda 1960\u2019lardan itibaren \u201cBilgisayar su\u00e7u\u201d veya \u201cBilgisayarla ilgili su\u00e7\u201d kavramlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f; ilerleyen y\u0131llarda ise yeni bir su\u00e7 t\u00fcr\u00fc olan \u201cSiber Uzay Su\u00e7lar\u0131\u201d deyimi kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu \u201csiber uzay su\u00e7lar\u0131\u201d, bilgisayar sistemlerinin ve telekom\u00fcnikasyon a\u011flar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, ula\u015f\u0131labilirli\u011fine ve gizlili\u011fine kar\u015f\u0131 i\u015flenebilece\u011fi gibi, geleneksel su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesinde bu a\u011flar\u0131n sundu\u011fu hizmetlerin kullan\u0131lmas\u0131ndan da yararlan\u0131labilir. \u0130nternetin, ileti\u015fim alan\u0131ndaki di\u011fer ara\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, \u00e7ok s\u00fcratli olmu\u015ftur. Ger\u00e7ekten de, di\u011fer ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 zaman i\u00e7inde yava\u015f yava\u015f yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, internet 1990\u2019lardan sonra kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 halde, bug\u00fcn d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir milyardan fazla insan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir ileti\u015fim arac\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u0130nternetin bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131, beraberinde baz\u0131 problemleri de getirmi\u015ftir. Fiziki olarak \u0130nternetin bu yay\u0131lma h\u0131z\u0131na, sistemi d\u00fczenleyen hukuki altyap\u0131n\u0131n yeti\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nternetin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n ola\u011fan bir \u00f6\u011fesi haline gelmesi ile birlikte, bu alan\u0131n d\u00fczenlenmesi hukuk\u00e7ular i\u00e7in de bir i\u015f alan\u0131 olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn gelinen nokta itibariyle, internetin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 kendi hukukunu do\u011furmu\u015ftur. Ger\u00e7ekten de, internet yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flad\u0131k\u00e7a, hukukun uygulanmad\u0131\u011f\u0131 bir alan olmaktan \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, internet d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda hukuk\u00e7ular\u0131n dikkatini \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015f, bu alanla ilgili olarak \u201c\u0130nternet Hukuku\u201d ad\u0131yla yeni bir hukuk dal\u0131 meydana gelmi\u015ftir.\u00a0\u0130nternet sisteminin getirdi\u011fi problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in milli ve milletleraras\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn internet \u00fczerinde yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in E-Ticaret Direktifleri, Elektronik \u0130mza, ile ilgili kanunlar, internette porno yay\u0131nlarla ilgili s\u00f6zle\u015fmeler, internet protokolleri, internette ortaya \u00e7\u0131kan fikri hak ihlallerine ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fmeler \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren, internetin kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131 ile klasik koruma sistemleri yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi, internet, D\u00fcnya\u2019n\u0131n \u201cK\u00fcresel K\u00f6y (Global Village)\u201d haline gelmesine sebep olmu\u015ftur. Ger\u00e7ekten de bug\u00fcn i\u00e7in a\u011flara verilen bir bilginin, k\u0131sa s\u00fcrede ve basit bir \u015fekilde, d\u00fcnyan\u0131n her yerinden al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale gelmi\u015ftir. Bu sebeple fikri haklar ile ilgili mevcut koruma sistemleri ihtiyaca cevap vermez hale gelmi\u015ftir. Zira bilgisayar ve ileti\u015fim teknolojisi alan\u0131nda meydana gelen bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmeler klasik sistemleri zorlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015fte kitap, foto\u011fraf, film, plak, kaset gibi fiziki ortamlar \u00fczerinde ta\u015f\u0131nabilen ve saklanabilen fikri eserler, bug\u00fcn i\u00e7in dijital ortamlarda saklanmaya ve iletilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu dijitalle\u015ftirme, hem eserlerin iletimini, hem de kopyalanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde dijitalle\u015ftirilen iletiler, \u0130nternet a\u011flar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n bir ucundan di\u011fer bir ucuna, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede iletilmekte ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bilgisayar\u0131na kopyalanabilmektedir. B\u00f6ylece eserler, kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131nda kolayca el de\u011fi\u015ftirmektedir. \u00a0\u0130nternetin kullan\u0131m\u0131 ile bilginin k\u0131sa s\u00fcrede ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle iletimi sa\u011flanabilmesine ra\u011fmen, klasik anlamdaki koruma sistemlerinin yetersiz kalmas\u0131 sebebiyle, eser sahiplerinin haklar\u0131 yeterince himaye edilmemektedir. Sanal ortamdaki bu ileti\u015fim, fikri haklar\u0131n ihlal potansiyelini hem art\u0131rm\u0131\u015f, hem de klasik ihlal metotlar\u0131ndan \u00e7ok daha vahim hale getirmi\u015ftir. Biz bu \u00e7al\u0131\u015fmada genel olarak, potansiyel anlamda fikri hak ihlali tehlikesinin mevcut oldu\u011fu ve gerek milli gerek milletleraras\u0131 d\u00fczeyde davalar ve cezai yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalan YouTube, Grokster gibi internet sitelerinin eri\u015fimlerinin engellenmesi s\u00fcre\u00e7leri, engellemenin hukuki niteli\u011fi ve 5651 say\u0131l\u0131 kanunla getirilen d\u00fczenlemeleri de\u011ferlendirece\u011fiz.<\/p>\n

I. GENEL OLARAK ER\u0130\u015e\u0130M ENGELLEME KARARI<\/strong>\u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u0130nternet \u00e7a\u011f\u0131 \u201c5651 say\u0131l\u0131 Internet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun\u201d, i\u00e7erik itibariyle belirli su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphe sebebi bulunan internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesine karar verilece\u011fini d\u00fczenlemi\u015ftir.Eri\u015fim engelleme karar\u0131, kanunda da a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi gibi bir yapt\u0131r\u0131m (ceza) de\u011fil tedbir niteli\u011findedir. Bu niteli\u011finden dolay\u0131 eri\u015fim engelleme karar\u0131, mahkemenin verdi\u011fi bir h\u00fckm\u00fcn sonucunda de\u011fil, bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesi nedeniyle hen\u00fcz h\u00fck\u00fcm verilmeden \u00f6nce de uygulanmaktad\u0131r. E\u011fer, eri\u015fim engelleme karar\u0131 adli mercilerce verildiyse koruma tedbiri, idari merci taraf\u0131ndan verildiyse idari bir tedbir s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. \u0130nternet sitelerine eri\u015fim yasa\u011f\u0131 konulmas\u0131 genel olarak \u201cSans\u00fcrc\u00fcl\u00fck\u201d olarak nitelenebilir ve pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fcyle ele\u015ftirilebilir. Ancak hukukun, ger\u00e7ek d\u00fcnyada i\u015flenmesine izin vermedi\u011fi su\u00e7lar\u0131n,sanal d\u00fcnyada yay\u0131n yoluyla i\u015flenmesine izin vermesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu bak\u0131mdan, internet yay\u0131nlar\u0131n\u0131n su\u00e7 te\u015fkil etmeyecek bir d\u00fczenlemeye tabi tutulmas\u0131 ve su\u00e7 i\u00e7eren internet yay\u0131nlar\u0131n\u0131n engellenmesi hukuk d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan gereklidir. \u0130nternet yay\u0131n\u0131 yoluyla su\u00e7 i\u015fleyenlerin ku\u015fkusuz cezai sorumlulu\u011fu vard\u0131r ancak su\u00e7un failinin bulunmas\u0131 internet yay\u0131n\u0131n\u0131n da durmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir ve ayr\u0131ca fail bulunana kadar su\u00e7 i\u00e7eren internet yay\u0131n\u0131n devam etmesi de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Dolay\u0131s\u0131yla, su\u00e7 te\u015fkil eden internet sayfalar\u0131na genel olarak eri\u015fim engelleme i\u015flemi yap\u0131lmas\u0131 hukuken bir gereklilik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
Ancak, eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 ki\u015filerin haberle\u015fme ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini do\u011frudan k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131ndan, uygulama \u015fartlar\u0131 dar kapsamda ele al\u0131narak ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlenmeli, keyfili\u011fe ve hak kayb\u0131na sebebiyet vermemelidir. \u00a0Su\u00e7 \u015f\u00fcphesi nedeniyle hakk\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilen bir internet sitesine eri\u015fimin engellenmesi i\u00e7in, \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesine Dair Usul ve Esaslar Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik gere\u011fi, bir uyar\u0131 sayfas\u0131na y\u00f6nlendirme i\u015flemi yap\u0131lacakt\u0131r. Eri\u015fimi engellenmi\u015f bir siteye giri\u015f yapmak isteyen kullan\u0131c\u0131, bir uyar\u0131 sayfas\u0131na y\u00f6nlendirilecek ve siteye ula\u015famayacakt\u0131r. Y\u00f6netmelikte de belirtildi\u011fi gibi uyar\u0131 sayfas\u0131 T\u0130B taraf\u0131ndan haz\u0131rlanacak ve uyar\u0131 sayfas\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 veren merciin ad\u0131, karar\u0131n say\u0131s\u0131 ve tarihi bulunacakt\u0131r. Bu sayede, eri\u015fim engelleme karar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz yoluna ba\u015fvurmak isteyen ki\u015filer, hangi merciye ba\u015fvuracaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f ve site kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da durumdan haberdar edilmi\u015f olacaklard\u0131r. Ancak, 5651 say\u0131l\u0131 yasa y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden \u00f6nce eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilen internet sitelerinde \u00e7o\u011fu zaman \u201cbu siteye eri\u015fim mahkeme karar\u0131 ile engellenmi\u015ftir\u201d \u015fekilde bir uyar\u0131ya yer verilmesine ra\u011fmen, karar\u0131 alan merci, karar say\u0131s\u0131 ve tarihi konusunda bir bilgi i\u00e7ermemektedir. Bu durumda, kararla ilgili kendilerine tebligat yap\u0131lmayan i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 kald\u0131rmak i\u00e7in nereye ba\u015fvuracaklar\u0131n\u0131 bilememektedir. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gidermek ad\u0131na y\u00f6netmeli\u011fe eklenecek bir madde ile bu bilgilerin yay\u0131nlanmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmesi yerinde bir d\u00fczenleme olabilirdi.<\/p>\n

II. ER\u0130\u015e\u0130M ENGELLEME KARARI VER\u0130LEB\u0130LECEK SU\u00c7LAR<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

Eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilebilecek su\u00e7lar, kanunun 8. maddesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da (numerus clausus) belirtilmi\u015ftir. Bu su\u00e7lardan Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hat\u0131ras\u0131na hakaret ve s\u00f6vme su\u00e7u 5816 say\u0131l\u0131 kanunda, di\u011ferleri ise TCK\u2019 da d\u00fczenlenmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen bu su\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda, 5651 say\u0131l\u0131 kanun \u00e7er\u00e7evesinde eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilemeyecektir.
1. \u0130ntihara y\u00f6nlendirme
2. \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131
3. Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma
4. Sa\u011fl\u0131k i\u00e7in tehlikeli madde temini
5. M\u00fcstehcenlik
6. Fuhu\u015f
7. Kumar oynanmas\u0131 i\u00e7in yer ve imk\u00e2n sa\u011flama
8. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hat\u0131ras\u0131na hakaret veya s\u00f6vme\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u00a0Su\u00e7 tiplerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilebilecek su\u00e7lar belirlenirken herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zira 8. madde belirtilen bu su\u00e7lar ayr\u0131 kanunlarda ve kanunlar\u0131n farkl\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f su\u00e7lard\u0131r ve internet yay\u0131n\u0131 vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenebilecek su\u00e7lar yukar\u0131da belirtilen su\u00e7lardan ibaret de\u011fildir.Kanun koyucu, eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilebilecek su\u00e7lar\u0131 bu \u015fekilde belirlerken, di\u011fer su\u00e7lar i\u00e7in eri\u015fim engelleme tedbirini gerekli g\u00f6rmedi\u011fi mi sorusu akla gelmektedir. \u00d6rne\u011fin, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na hakaret, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc, Devletin kurum ve organlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc propagandas\u0131 yapma, halk\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrik veya a\u015fa\u011f\u0131lama su\u00e7lar\u0131 gibi internet yay\u0131n\u0131 yoluyla i\u015flenebilecek su\u00e7lar, eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilebilecek su\u00e7lar aras\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde silah veya patlay\u0131c\u0131 madde yap\u0131m\u0131n\u0131 anlatan internet siteleri i\u00e7in de bu kanun kapsam\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilemeyecektir.<\/p>\n

III. ER\u0130\u015e\u0130M ENGELLEME KARARI VER\u0130LEB\u0130LECEK MERC\u0130LER<\/strong><\/p>\n

1. Adli Mercilerin Karar\u0131yla Eri\u015fimin Engellenmesi<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

Kanunun 8\/2 maddesi, eri\u015fim engelleme karar\u0131 verecek adli mercileri d\u00fczenlemi\u015ftir. Buna g\u00f6re, eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131, kural olarak soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda sulh ceza h\u00e2kimi taraf\u0131ndan; kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise kovu\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten mahkeme taraf\u0131ndan verilecektir. Bununla birlikte, sadece soru\u015fturma a\u015famas\u0131na \u00f6zg\u00fc olarak, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan da eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilecektir. Ancak bu durumda Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, karar\u0131n\u0131 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kimin onay\u0131na sunmak ve h\u00e2kim de karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde vermek durumundad\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde karar\u0131n h\u00e2kim taraf\u0131ndan onaylanmamas\u0131 halinde tedbir, Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan derhal kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. H\u00e2kim, Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 veya mahkeme taraf\u0131ndan verilen eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131n\u0131n birer \u00f6rne\u011fi, eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in gereken i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na (T\u0130B) g\u00f6nderilecektir. B\u00f6ylece, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 alan adli merciler, bu kararlar\u0131n\u0131 do\u011frudan tek tek t\u00fcm eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara (internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131 \u2013 ISS) g\u00f6ndermek yerine, sadece T\u0130B\u2019e g\u00f6ndermekle yetinecek, bu kararlar\u0131n ISS\u2019lere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ise T\u0130B \u00fcstlenecektir. Y\u00f6netmelikte, T\u0130B\u2019in eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131, ISS\u2019lere (\u0130nternet Servis Sa\u011flay\u0131c\u0131) elektronik ortamda g\u00f6nderece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz bu d\u00fczenlemeyle, eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n zaman kayb\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bir an \u00f6nce uygulamaya ge\u00e7irilmesi hedeflenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, adli mercilerce al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n sorumlular\u0131 hakk\u0131nda 6 ay ile 2 y\u0131l aras\u0131 hapis cezas\u0131 verilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.\u00a0 Koruma tedbiri olarak adli mercilerce verilecek eri\u015fim engelleme kararlar\u0131nda, \u201c\u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesine Dair Usul ve Esaslar Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik\u201d h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fi, eri\u015fim engelleme kararlar\u0131nda tedbirin hangi su\u00e7 i\u00e7in istendi\u011fi ve su\u00e7a ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphelerin neler oldu\u011fu hususuna yer verilmelidir. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu kararda, hakk\u0131nda eri\u015fimin engellenmesine karar verilen sitenin alan ad\u0131 ile konusu su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7eri\u011fin bulundu\u011fu k\u0131sm\u0131n internet adresinin bulunmas\u0131 gerekmektedir. Bunlar\u0131n yan\u0131nda; kararda eri\u015fim engelleme y\u00f6ntemi olarak IP baz\u0131nda m\u0131 yoksa alan ad\u0131 baz\u0131nda m\u0131 engelleme yap\u0131laca\u011f\u0131 da belirtilecektir. B\u00f6ylece, eri\u015fimin engelleme karar\u0131n\u0131n ne \u015fekilde ve hangi y\u00f6ntemle al\u0131naca\u011f\u0131 konusunda adli mercilere takdir hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, h\u00e2kim veya mahkeme, su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7eri\u011fi bar\u0131nd\u0131ran sitenin sadece belirli bir alt alan ad\u0131na veya belirli bir adresine y\u00f6nelik eri\u015fim engelleme (k\u0131smi engelleme) karar\u0131 verebilece\u011fi gibi, sitenin tamam\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde alan ad\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik bir eri\u015fim engelleme (tamamen engelleme) karar\u0131 da verebilecektir. T\u0130B, y\u00f6netmelikte de belirtildi\u011fi gibi hem IP baz\u0131nda hem de alan ad\u0131 baz\u0131nda eri\u015fim engelleme i\u015flemi yapabilmekte ve bu nedenle alan ad\u0131n\u0131 tamamen eri\u015fime kapatma imk\u00e2n\u0131 oldu\u011fu gibi, belirli bir alt alan ad\u0131na ya da belirli bir internet sayfas\u0131na y\u00f6nelik eri\u015fimi kapatma hak ve yetkisine de y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde sahip olmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, hukukun evresel bir prensibi olan orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesi gere\u011fi, koruma tedbiri niteli\u011finde olan eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n, tedbirden beklenen ama\u00e7 ile orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7eri\u011fin engellenmesi i\u00e7in zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece alan ad\u0131n\u0131n tamam\u0131na y\u00f6nelik eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilmemesi gerekir. E\u011fer su\u00e7 i\u00e7erikli bilgi veya veriler nedeniyle sadece belirli sayfalar\u0131n eri\u015fime kapat\u0131lmas\u0131yla tedbirden beklenen amaca ula\u015f\u0131labildi\u011fi halde internet sitesinin tamam\u0131na y\u00f6nelik bir eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilmesi ku\u015fkusuz orant\u0131s\u0131z ve amac\u0131 a\u015fan bir tedbir olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, alt alan ad\u0131 bazl\u0131 hizmet veren sitelerde, sadece bir alt alan ad\u0131 alt\u0131nda yer alan i\u00e7erik nedeniyle alan ad\u0131n\u0131n tamamen eri\u015feme kapat\u0131lmas\u0131 orant\u0131s\u0131z bir tedbir olaca\u011f\u0131 gibi, i\u00e7eri\u011fi su\u00e7 te\u015fkil etmeyen di\u011fer alt alan adlar\u0131 alt\u0131nda yay\u0131n yapan ki\u015filerin ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, bir sitenin sadece bir sayfas\u0131nda yer alan i\u00e7erik nedeniyle sitenin tamam\u0131na ili\u015fkin eri\u015fim engelleme karar\u0131 da orant\u0131s\u0131z olacakt\u0131r. Bu bak\u0131mdan, i\u00e7erik itibariyle sadece belirli alt alan adlar\u0131n\u0131n veya internet adreslerinin engellenmesiyle sonu\u00e7 elde edilemeyecek nitelikte, b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc su\u00e7 olu\u015fturan sitelerde ba\u015fvurulacak son y\u00f6ntem olarak alan ad\u0131n\u0131n tamam\u0131 engellenmelidir. Aksi halde, k\u0131smi engelleme ile amaca ula\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde tamamen engelleme yap\u0131lmas\u0131, kanunun amac\u0131na hizmet etmeyece\u011fi gibi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da s\u00f6z konusu sitenin hukuka ayk\u0131r\u0131 veya su\u00e7 te\u015fkil etmeyen i\u00e7eriklerinden yararlanma hakk\u0131 ve ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri engellenmi\u015f olacakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n

Eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda mahkeme taraf\u0131ndan verildiyse ve kovu\u015fturma sonunda beraat karar\u0131 verildiyse yine ayn\u0131 \u015fekilde eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 h\u00fck\u00fcms\u00fcz kalacak ve beraat karar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi gere\u011fi yap\u0131lmak \u00fczere T\u0130B\u2019e g\u00f6nderilecektir. E\u011fer adli merciler eri\u015fim engelleme karar\u0131 ald\u0131ktan sonra, bu karar hen\u00fcz T\u0130B taraf\u0131ndan uygulanmaya konulmadan \u00f6nce, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan i\u00e7erik, yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131l\u0131rsa ne olacakt\u0131r?<\/p>\n

Kanunda ve y\u00f6netmelikte bu konuda bir a\u00e7\u0131kl\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Ancak, adli mercilerce al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 ceza de\u011fil koruma tedbiri niteli\u011finde oldu\u011funa g\u00f6re, su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7erik, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa ku\u015fkusuz art\u0131k bu koruma tedbirine gerek kalmayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, Kanunda ve Y\u00f6netmelikte bu konuda bir a\u00e7\u0131kl\u0131k bulunmasa dahi, e\u011fer eri\u015fim engelleme karar\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra ama karar hen\u00fcz uygulanmaya ba\u015flamadan \u00f6nce su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7erik yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa, T\u0130B\u2019in s\u00f6z konusu karar\u0131 ISS\u2019lere g\u00f6ndermeden \u00f6nce i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisini karar\u0131 alan merciye bildirmesi ve ilgili merciin karar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi gerekir. Zira eri\u015fim engelleme karar\u0131, belirli bir i\u00e7erik nedeniyle verilmi\u015ftir ve o i\u00e7erik art\u0131k yay\u0131nda de\u011filse, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n amac\u0131 ortadan kalm\u0131\u015f demektir. Aksi yorum, yay\u0131nda olmayan bir i\u00e7erik nedeniyle siteye eri\u015fimin engellenmesi sonucu do\u011furur ki bu da eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 tedbir olarak d\u00fczenleme amac\u0131yla ba\u011fda\u015fmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6te yandan, k\u0131smi eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilerek, su\u00e7 te\u015fkil edecek i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenmesi m\u00fcmk\u00fcn iken internet sitelerinin orant\u0131s\u0131z \u015fekilde tamamen eri\u015fme engellenmesi, pek \u00e7ok site kullan\u0131c\u0131n\u0131n menfaatini zedelemekte, T\u00fcrkiye\u2019nin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki itibar\u0131n\u0131 olumsuz olarak etkilemekte, hatta yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019nin \u201csans\u00fcrc\u00fc\u201d bir devlet oldu\u011fu izlenimi verebilmekte ve ayr\u0131ca yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131nda gereksiz yere g\u00fcndem te\u015fkil etmektedir. Burada akla gelen soru ise, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 veren adli merciinin, eri\u015fim engelleme karar\u0131nda, eri\u015fimin hangi y\u00f6ntemle (alan ad\u0131 veya IP baz\u0131nda) engellenece\u011fini belirtmemesi halinde ne olaca\u011f\u0131d\u0131r. Y\u00f6netmelik gere\u011fi, eri\u015fim engelleme karar\u0131nda eri\u015fimin hangi y\u00f6ntemle engellenece\u011fi belirtilmemi\u015fse, eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fe ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r ve kan\u0131mca karar\u0131n bu \u015fekilde Y\u00f6netmeli\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak uygulanma imk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan T\u0130B\u2019in ilgili karar\u0131, uygulamaks\u0131z\u0131n tekrar karar\u0131 veren adli merciye g\u00f6ndermesi gerekir. Aksi halde T\u0130B, eri\u015fim engelleme y\u00f6ntemi adli merci taraf\u0131ndan belirtilmedi\u011fi halde, karar\u0131 bu \u015fekilde uygularsa eri\u015fim engelleme y\u00f6ntemini bir nevi kendi belirlemi\u015f olacakt\u0131r ki, adli merciinin vermesi gerekti\u011fi bir karar\u0131 da Y\u00f6netmeli\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak kendisi vermi\u015f olacakt\u0131r. E\u011fer, eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda savc\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015fsa ve soru\u015fturma sonunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilirse eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kalacakt\u0131r. Ancak bu durumda savc\u0131, kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n bir \u00f6rne\u011fini T\u0130B\u2019e g\u00f6nderecektir. Bu sayede T\u0130B, daha \u00f6nce soru\u015fturma nedeniyle eri\u015fimi engellenen siteyle ilgili kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fini \u00f6\u011frenerek, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken i\u015flemleri yapacakt\u0131r.<\/p>\n

Kanunun, 4. maddesi, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, internet ortam\u0131nda kullan\u0131ma sunduklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc i\u00e7erikten sorumlu tutmu\u015ftur. Bu bak\u0131mdan, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar, internet sitelerinde yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc bilgi ve veriden sorumlu olacaklard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar, internet sitelerinde 8. maddede belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan i\u00e7eri\u011fe yer vermemek zorundad\u0131r. Ancak, \u00f6zellikle site i\u00e7eri\u011fini kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fcretebildikleri veya de\u011fi\u015ftirebildikleri ikinci nesil internet sitelerinde; konusu su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7eri\u011fi tespit etmek ve yay\u0131ndan \u00e7\u0131karmak her zaman kolay olmayabilir. Zira bu t\u00fcr sitelerde yer alan bilgi ve verileri, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fil bizzat kullan\u0131c\u0131lar \u00fcretmekte veya de\u011fi\u015ftirmekte, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 ise kullan\u0131c\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bilgi ve verileri yay\u0131nlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu t\u00fcr ikinci nesil internet sitelerinde i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar, bilgi ve veriler kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan anl\u0131k olarak siteye konarak yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131ndan, kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretilen veya de\u011fi\u015ftirilen i\u00e7eri\u011fi etkin bir otokontrol mekanizmas\u0131yla her zaman denetleyemeyebilirler.
\u0130\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131, konusu su\u00e7 te\u015fkil eden i\u00e7eri\u011fi yay\u0131ndan kald\u0131rsa bile ayn\u0131 i\u00e7erik tekrar kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131na konulabilecektir. Bu bak\u0131mdan, mevcut yasal d\u00fczenlemenin, ikinci nesil siteler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi zorluklar getirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130kinci nesil sitelerinin i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n alacaklar\u0131 tek \u00f6nlem, \u00e7ok etkin ve h\u0131zl\u0131 bir i\u00e7erik kontrol mekanizmas\u0131 geli\u015ftirmek ve i\u00e7erik hen\u00fcz kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmadan \u00f6nce veya yay\u0131nland\u0131ktan hemen sonra denetlenmek ve su\u00e7 te\u015fkil edebilecek i\u00e7eri\u011fi yay\u0131ndan kald\u0131rmakt\u0131r. Ancak bunun ne kadar m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu konusu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayr\u0131ca, kanundaki bu d\u00fczenleme, k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filerce haks\u0131z rekabet arac\u0131 olarak k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilir.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00d6rne\u011fin; herhangi bir \u015fah\u0131s, kendisine rakip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ikinci nesil bir internet sitesine bilgi veya veri y\u00fckleyebilir, ard\u0131ndan da bu bilgi ve verilerin i\u00e7erik olarak su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fini iddia ederek eri\u015fim engelleme karar\u0131 i\u00e7in adli veya idari mercilere ba\u015fvuru yapabilir.<\/p>\n

2. T\u0130B Karar\u0131yla Eri\u015fimin Engellenmesi<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u00a0T\u0130B, ancak iki durumda adli mercilerin karar\u0131na ihtiya\u00e7 duymaks\u0131z\u0131n kendili\u011finden eri\u015fim engelleme karar\u0131 verebilecektir. Bunlar, i\u00e7eri\u011fi 8. maddede belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan internet sitelerinin i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 hali ile internet sitesinin i\u00e7eri\u011finin \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 veya m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 halidir. \u0130\u00e7erik itibariyle, kanunda g\u00f6sterilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlarda, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunuyorsa ya da i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131 yurt i\u00e7inde bulunsa bile, internet yay\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 veya m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyorsa eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 T\u0130B taraf\u0131ndan re\u2019sen al\u0131nacakt\u0131r. Ancak, \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 ve m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131 nedeniyle T\u0130B\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 eri\u015fim engelleme kararlar\u0131, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yurt i\u00e7inde bulunmas\u0131 halinde 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kim onay\u0131na sunulacakt\u0131r. T\u0130B ayr\u0131ca bu su\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren yay\u0131n\u0131 yapanlar\u0131n kimli\u011fini tespit etmesi halinde Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ihbarda bulunacakt\u0131r.T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara 10.000 ile 100.000 YTL aras\u0131 idari para cezas\u0131 verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130dari para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi andan itibaren 24 i\u00e7inde eri\u015fim engelleme karar\u0131 yerine getirilmezse, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yetkilendirilmesinin iptaline dahi karar verilebilecektir.<\/p>\n

a) \u0130\u00e7erik veya Yer Sa\u011flay\u0131c\u0131 Yurtd\u0131\u015f\u0131nda Bulunuyorsa<\/strong>\u00a0 \u00a0<\/p>\n

8. maddede yer alan t\u00fcm su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan uygulanmak \u00fczere, e\u011fer i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunuyor ise T\u0130B, h\u00e2kim veya savc\u0131 karar\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n kendili\u011finden eri\u015fim engelleme karar\u0131 verebilecektir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, 8. maddede say\u0131lan su\u00e7lardan herhangi birinin i\u015flendi\u011fine dair yeterli \u015f\u00fcphe var ise ve i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 ya da eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131nda bulunuyor ise adli mercilerin kararlar\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n T\u0130B, kendili\u011finden eri\u015fim engelleme karar\u0131 alabilecektir. Bu bak\u0131mdan, bar\u0131nd\u0131rma hizmetinin yurtd\u0131\u015f\u0131nda bulunan bir yer sa\u011flay\u0131c\u0131dan almak, bir nevi mahkeme karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n internet sitesinin T\u0130B taraf\u0131ndan eri\u015fme kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir gerek\u00e7e sunmak anlam\u0131na gelmektedir. Eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nabilmesi, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131dan herhangi birinin yurt d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131lardan birinin yurt i\u00e7inde bulunmas\u0131 halinde de T\u0130B taraf\u0131ndan eri\u015fim engelleme karar\u0131 al\u0131nabilecektir. Y\u00f6netmelikte belirtilmese de, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yurt i\u00e7inde olmas\u0131 nedeniyle T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kim onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r.\u00a0Ayr\u0131ca, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi gibi hukuki bir kavram\u0131 mahkeme niteli\u011fi olmayan idari bir kurumun takdirine b\u0131rakmak do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Bu bak\u0131mdan, hangi su\u00e7 i\u015flenirse i\u015flensin gecikmesinde sak\u0131nca olan hallerde T\u0130B\u2019e eri\u015fim engelleme karar\u0131 alma yetkisi tan\u0131nsa bile T\u0130B\u2019in alaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn eri\u015fim engelleme kararlar\u0131, hukuk devleti ilkesi gere\u011fi h\u00e2kim onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 hali, idari bir kurum olarak T\u0130B\u2019in alaca\u011f\u0131 karar\u0131n\u0131n h\u00e2kim denetiminden ge\u00e7memesi i\u00e7in bir gerek\u00e7e olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

b) \u00c7ocuklar\u0131n Cinsel \u0130stismar\u0131 veya M\u00fcstehcenlik Su\u00e7lar\u0131 \u0130\u015flenmi\u015fse<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u00a0\u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 veya m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fine dair yeterli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi bulunmas\u0131 halinde, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n ve h\u00e2kim, mahkeme veya savc\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n T\u0130B eri\u015fim engelleme karar\u0131 verebilecektir. \u00dcstelik i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131dan herhangi birisi yurt i\u00e7inde bulunmuyor ise T\u0130B\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n h\u00e2kim taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 da gerekmeyecektir.\u00a0Yukar\u0131da da de\u011finildi\u011fi gibi, su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131z\u0131n ve i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n nerede oldu\u011funa bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n T\u0130B\u2019in alaca\u011f\u0131 eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc h\u00e2kim onay\u0131ndan ge\u00e7melidir. Aksi halde, mevcut d\u00fczenlemeye g\u00f6re T\u0130B, mahkeme niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131 halde \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 veya m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin yeterli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi olup olmad\u0131\u011f\u0131na tek ba\u015f\u0131na karar vererek uygulamaya koyma yetkisine sahiptir.\u00a0 \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 veya m\u00fcstehcenlik su\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlarda, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131 yurt i\u00e7inde bulunuyorsa, T\u0130B ald\u0131\u011f\u0131 eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 24 saat i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kiminin onay\u0131na sunacakt\u0131r ve h\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde verecektir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde karar\u0131n onaylanmamas\u0131 halinde eri\u015fim engelleme karar\u0131, T\u0130B taraf\u0131ndan derhal kald\u0131r\u0131lacak ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara bu konuda bilgi verilerek gere\u011finin yerine getirilmesi istenecektir. Ancak i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunuyorsa, T\u0130B karar\u0131 h\u00e2kim onay\u0131na sunulmaks\u0131z\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilecektir. Burada \u00f6nemli bir soru akla gelmektedir; i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lardan biri yurt d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer ise yurt i\u00e7inde ise, T\u0130B\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n h\u00e2kim onay\u0131na sunulmas\u0131 gerekir mi? Kanuna ve Y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re bu sorunun cevab\u0131 mu\u011flakt\u0131r. Y\u00f6netmelik hukuk tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi haz\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131ndan \u201cveya\u201d ba\u011flac\u0131 ile ayr\u0131lan iki ayr\u0131 duruma iki ayr\u0131 sonu\u00e7 ba\u011flanm\u0131\u015f ancak bu iki durumun ayn\u0131 anda ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi ihtimali hesaba kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131lardan herhangi birinin yurtd\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yeterli bir gerek\u00e7e olacakt\u0131r. Di\u011fer yandan, i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131lardan herhangi birinin yurt i\u00e7inde bulunmas\u0131, T\u0130B karar\u0131n\u0131n h\u00e2kim onay\u0131na sunulmas\u0131n\u0131 gerektirecektir.\u00a0Bu durumda, i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lardan biri yurt i\u00e7inde biri de yurt d\u0131\u015f\u0131nda ise T\u0130B, ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 h\u00e2kimin onay\u0131na sunacak m\u0131d\u0131r? Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gidermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan Y\u00f6netmeli\u011fin de\u011fi\u015ftirilmeli ve i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n herhangi birinin yurtd\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 kriteri yerine, her ikisinin de yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunmas\u0131 kriterinin benimsenmesi gerekti\u011fi savunulmu\u015ftur.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0F\u0131kra ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmeksizin TCK madde 226\u2019da d\u00fczenlenen m\u00fcstehcenlik su\u00e7u i\u00e7in de T\u0130B\u2019e kendili\u011finden harekete ge\u00e7me hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Zira m\u00fcstehcenlik su\u00e7una ili\u015fkin TCK\u2019n\u0131n 226. maddesi olduk\u00e7a geni\u015f kapsaml\u0131 bir d\u00fczenleme i\u00e7ermektedir. Bu bak\u0131mdan Kanundaki ve Y\u00f6netmelikte bu d\u00fczenleme m\u00fcstehcen i\u00e7eri\u011fe sahip olan t\u00fcm internet sitelerinin eri\u015fime kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Ancak, m\u00fcstehcen i\u00e7erikli internet sitesi say\u0131s\u0131n\u0131n tahmini olarak 4-5 milyon civar\u0131nda oldu\u011fu ve bu rakam\u0131n internetteki site say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %12\u2019sini olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa b\u00f6ylesine geni\u015f kapsaml\u0131 bir eri\u015fim yasa\u011f\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n fiilen m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. E\u011fer m\u00fcstehcenlik su\u00e7u ile ilgili mutlaka eri\u015fim yasa\u011f\u0131 konulmas\u0131 gerekiyorsa, m\u00fcstehcenlik su\u00e7una ili\u015fkin maddenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc de\u011fil en az\u0131ndan sadece 3. ve 4. f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerinin ihlali halinde eri\u015fim yasa\u011f\u0131 konulabilece\u011finin d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi de belirtilmi\u015ftir.
\u0130dari bir kurum niteli\u011finde olan T\u0130B\u2019e h\u00e2kim onay\u0131 olmaks\u0131z\u0131n eri\u015fim engelleme karar\u0131 verme yetkisi tan\u0131nmas\u0131 ele\u015ftirilmi\u015ftir. Eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n niteli\u011fi gere\u011fi; sadece adli mercilere tan\u0131nan bir yetki olup T\u0130B\u2019in adli mercilerce al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve denetlenmesi konular\u0131nda yetki sahibi olmas\u0131 gerekti\u011fi karar merci olmad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Ya da sadece gecikmesinde sak\u0131nca olan hallere \u00f6zg\u00fc olmak \u00fczere, su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n T\u0130B\u2019e genel olarak eri\u015fim engelleme yetkisinin verilmesi gerekti\u011fi ancak herhangi bir \u015fart aranmaks\u0131z\u0131n T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u00e7in 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kimin onay\u0131ni alma zorunlulu\u011funun getirilmesi tavsiye edilmi\u015ftir. Kanunun 10\/4d maddesi, Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na bu kanunda say\u0131lan internet su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in bir bilgi-ihbar merkezi kurulmas\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir.. Bu bilgi-ihbar merkezine yap\u0131lan ihbarlar, \u00f6ncelikle teknik ve hukuki incelemeye al\u0131nacak ve e\u011fer ihbar edilen i\u00e7erikte kanunda g\u00f6sterilen su\u00e7lardan birisinin i\u015flendi\u011fi konusunda yeterli \u015f\u00fcphe sebebi tespit edilirse, i\u015flenen su\u00e7a g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lacakt\u0131r.

IV. ER\u0130\u015e\u0130M ENGELLEME KARARININ KALDIRILMASI<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

Y\u00f6netmelikte, su\u00e7 olu\u015fturan i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131; kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131n\u0131n ise mahkeme taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Eri\u015fim engellemenin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair kararlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi T\u0130B\u2019e g\u00f6nderilecek, T\u0130B de ISS\u2019leri elektronik ortamda bilgilendirerek eri\u015fim engelleme i\u015fleminin sona erdirilmesini sa\u011flayacakt\u0131r.Y\u00f6netmeli\u011fin 13. maddesi soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n kural olarak h\u00e2kim taraf\u0131ndan verilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f ancak 18. maddede ise soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlemi\u015ftir. B\u00f6ylece, eri\u015fim engellemeye dair ortada uygulanmas\u0131 gereken bir mahkeme karar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 bu mahkeme karar\u0131yla \u00e7eli\u015fecek bi\u00e7imde eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 kald\u0131rabilecektir. . Olmas\u0131 gereken ise, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131 hangi merci ald\u0131ysa eri\u015fim engellemenin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na dair karar\u0131 da o merciinin almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

TARTI\u015eMALAR, HUKUK\u0130 N\u0130TEL\u0130K VE SONU\u00c7\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u00a0B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelere ra\u011fmen internette her ne olursa olsun eri\u015fim engellemenin yasal k\u0131l\u0131f alt\u0131nda bir sans\u00fcr politikas\u0131 oldu\u011funu, internette baz\u0131 sitelere eri\u015fimin engellenmesinin temel hak ve h\u00fcrriyetlerin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir tak\u0131m sorunlar\u0131 da beraberinde getirdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olan yazarlarda vard\u0131r. Bozbel\u2019e g\u00f6re bir web sitesine eri\u015fimin engellenmesi bireylerin haberle\u015fme, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade h\u00fcrriyetine bir m\u00fcdahaledir. \u00d6rne\u011fin;Almanya\u2019da Nazi sava\u015f su\u00e7lular\u0131n\u0131\/su\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6vmek ya da Nazi soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 (Holocaust) reddetmek su\u00e7 kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu su\u00e7lar\u0131 te\u015fkil eden yay\u0131nlar\u0131n internet \u00fczerinde yap\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak ABD\u2019de bulunan sunucular \u00fczerinde yap\u0131lmas\u0131 halinde, bu t\u00fcr yay\u0131nlar, ABD hukuku bak\u0131m\u0131ndan, ifade h\u00fcrriyeti kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir. Bozbel\u2019e g\u00f6re temel hak ve h\u00fcrriyetlere m\u00fcdahalenin oldu\u011fu yerde, yap\u0131lan bu m\u00fcdahalenin (tedbirin) elveri\u015fli, orant\u0131l\u0131 ve yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131 denetimine tabi tutulmas\u0131 gerekir.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/p>\n

Ancak koruma tedbiri olarak verilen eri\u015fimin engellenmesinin, sitedeki sadece o i\u00e7eri\u011fi bar\u0131nd\u0131ran sayfaya (URL) eri\u015fimin engellenmesi (k\u0131smi eri\u015fim engelleme) m\u00fcmk\u00fcnken, mahkemelerin \u201csak\u0131ncal\u0131 i\u00e7eri\u011fin\u201d bulundu\u011fu sitenin tamam\u0131na eri\u015fimin engellenmesi y\u00f6n\u00fcnde tercih kullanmalar\u0131 ve bu suretle kendini bilmez bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n portala koydu\u011fu bir i\u00e7erikten dolay\u0131, YouTube gibi b\u00fct\u00fcn bir websiteye eri\u015fimin engellenmesi, b\u00fct\u00fcn kullan\u0131c\u0131lar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, haberle\u015fmenin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. B\u00f6yle bir tedbir \u201corant\u0131s\u0131z\u201d bir tedbirdir. B\u00fcnyesinde belki milyonlarca de\u011fi\u015fik i\u00e7erik bar\u0131nd\u0131ran ve bir\u00e7ok ki\u015finin yararland\u0131\u011f\u0131 bir sitenin, sadece sak\u0131ncal\u0131 bir video ya da sayfa nedeniyle, b\u00fct\u00fcn kullan\u0131c\u0131lar\u0131n eri\u015fimine kapat\u0131lmas\u0131, adeta onlar\u0131 da cezaland\u0131rmak anlam\u0131na gelir ve b\u00f6yle bir uygulamay\u0131, \u201csu\u00e7 ve cezalar\u0131n \u015fahsili\u011fi\u201d ilkesi ile ba\u011fda\u015ft\u0131rmak da, hukukun amac\u0131na uygun bir yorum olmayacakt\u0131r. Bozbel devamla; yerindelik bak\u0131m\u0131ndan da b\u00f6yle bir tedbir tart\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011funu, bu tarz tedbirlerin adeta eri\u015fimi engellenmek istenen sitenin reklam\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, yasaklar\u0131n cazibesinin, internet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman daha da cezp etti\u011fini ifade etmi\u015ftir.\u00a0 \u00a0<\/p>\n

\u00a0Ayr\u0131ca bu t\u00fcr tedbirlerle sak\u0131ncal\u0131 sitelere eri\u015fimin engellenmesi, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de internete sans\u00fcr uygulan\u0131yor\u201d imaj\u0131n\u0131n verilmesi de do\u011fru de\u011fildir. S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn raporuna g\u00f6re 169 \u00fclke aras\u0131nda T\u00fcrkiye bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunda maalesef 101. s\u0131rada g\u00f6r\u00fcnmektedir. Yine BBC\u2019nin http:\/\/news.bbc.co.uk\/2\/hi\/europe\/6427355.stm adresindeki haberinde, YouTube\u2019a eri\u015fimin engellenmesi 301. madde ve Orhan Pamuk gibi yazarlar\u0131n yarg\u0131lanmalar\u0131 ile irtibatland\u0131r\u0131lmakta, bu t\u00fcr yay\u0131n ve yorumlarla T\u00fcrkiye\u2019nin uluslar aras\u0131 imaj\u0131 daha da zedelenmektedir.<\/p>\n

Koruma tedbiri olarak, Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, H\u00e2kim veya Mahkeme taraf\u0131ndan verilen eri\u015fimin engellenmesine ili\u015fkin kararlara, T\u0130B taraf\u0131ndan ve CMK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ilgililer taraf\u0131ndan itiraz edilebilecektir. \u2018\u0130lgili\u2019 kavram\u0131n\u0131, eri\u015fim engelleme karar\u0131ndan dolay\u0131 menfaati etkilenen herkes olarak alg\u0131lamak gerekir. Bu bak\u0131mdan, hakk\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131 verilen bir internet sitesi nedeniyle, kullan\u0131c\u0131lar dahi itiraz hakk\u0131na sahiptir. Eri\u015fim engelleme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131, karar\u0131n \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren 7 g\u00fcn i\u00e7erisinde itiraz edilebilecektir.\u00a0 CMK gere\u011fi, eri\u015fim engelleme karar\u0131 soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda verildiyse ve karar\u0131 veren merci Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 ise sulh ceza h\u00e2kimine itiraz edilecektir. Sulh ceza h\u00e2kimi veya mahkeme taraf\u0131ndan verilen kararlarda, karar\u0131 veren h\u00e2kime veya mahkemeye itiraz edilecektir.<\/p>\n

E\u011fer h\u00e2kim veya mahkeme,itiraz\u0131 hakl\u0131 bulursa karar\u0131n\u0131 d\u00fczeltecek, e\u011fer karar\u0131nda \u0131srar ederse itiraz\u0131 incelemeye yetkili olan merciye g\u00f6nderecektir.\u00a0CMK madde 268\u2019de itiraz\u0131 incelemeye yetkili merciler g\u00f6sterilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, sulh ceza mahkemesinin verdi\u011fi kararlarda itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci, yarg\u0131 \u00e7evresinde bulunan Asliye Ceza Mahkemesidir. E\u011fer eri\u015fim engelleme karar\u0131 asliye ceza mahkemesince verildiyse, karar\u0131 incelemeye yetkili merci, yarg\u0131 \u00e7evresinde bulunan a\u011f\u0131r ceza mahkemesi olacakt\u0131r.<\/p>\n

Eri\u015fim engelleme karar\u0131, a\u011f\u0131r ceza mahkemesince verildiyse itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci, o yerde a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin birden \u00e7ok dairesinin bulunmas\u0131 h\u00e2linde, numara olarak kendisini izleyen daire; son numaral\u0131 daire i\u00e7in birinci daire; o yerde a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yak\u0131n a\u011f\u0131r ceza mahkemesi olacakt\u0131r. Kanunda,T\u0130B taraf\u0131ndan al\u0131nan eri\u015fim engelleme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir itiraz yoluna yer verilmemi\u015ftir. Hakim onay\u0131na sunulan T\u0130B kararlar\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onay karar\u0131n\u0131 veren adli merciye itiraz edilebilecektir ancak T\u0130B\u2019in hakim onay\u0131na sunmaks\u0131z\u0131n alabilece\u011fi eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 i\u00e7in Kanunda ve Y\u00f6netmelikte \u00f6zel bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu nedenle, eri\u015fim engelleme karar\u0131n\u0131n T\u0130B taraf\u0131ndan kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ki\u015filer, s\u00f6z konusu idari i\u015flemin iptali i\u00e7in idare mahkemesinde dava a\u00e7abilir ve ayr\u0131ca u\u011fran\u0131lan zarar nedeniyle tam yarg\u0131 davas\u0131 ile tazminata h\u00fckmedilmesini talep edebilir. CMK madde 141 gere\u011fi, koruma tedbirleri nedeniyle zarara u\u011frayanlar, u\u011frad\u0131klar\u0131 maddi ve manevi zararlar\u0131n tazminini devletten isteyebilecektir. Eri\u015fim engelleme karar\u0131 da, adli mercilerce al\u0131nmas\u0131 halinde koruma tedbiri niteli\u011finde olaca\u011f\u0131na g\u00f6re, kanunda belirtilen ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda verilen eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 nedeniyle tazminat istenebilecek midir? \u00d6rne\u011fin; Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda eri\u015fim engelleme karar\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na ya da soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda beraata ili\u015fkin bir karar verilirse, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ve zarara u\u011frayan di\u011fer ki\u015filerin eri\u015fimin engellenmesi nedeniyle u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlar nas\u0131l tazmin edilecektir? Koruma tedbirleri nedeniyle hangi hallerde tazminat istenebilece\u011fi CMK madde 141\u2019de tek tek say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve eri\u015fimin engellenmesi hali, tazminat istenebilecek haller aras\u0131nda g\u00f6sterilmemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu bak\u0131mdan koruma tedbiri niteli\u011findeki eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 nedeniyle CMK\u2019ya g\u00f6re tazminat istenemeyecektir. Bu bak\u0131mdan, Kanundaki en \u00f6nemli eksikliklerden biri de haks\u0131z veya kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak verilen eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 nedeniyle ki\u015filerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131n tazmin edilmesine ili\u015fkin bir d\u00fczenlemeye yer verilmemesidir. Eri\u015fim engelleme kararlar\u0131na ili\u015fkin \u00f6zel bir tazminat rejimi benimsenmedi\u011finden, ki\u015filer eri\u015fim engelleme kararlar\u0131 nedeniyle idare mahkemesinde tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7arak u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlar\u0131n tazmini genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re istemek durumunda kalacaklard\u0131r.<\/h4>\n

\u0130nternet \u00c7a\u011f\u0131<\/h4>\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong>
BA\u015ePINAR, Veysel \/ : \u0130nternette Fikri Haklar\u0131n Korunmas\u0131, Ankara,
KOCABEY; Do\u011fan Yetkin Bas\u0131mevi, 2007<\/p>\n

KARAHAN; Sami \/ : Fikri M\u00fclkiyet Hukukunun Esaslar\u0131, 2. Bas\u0131,
SULUK; Cahit \/ Ankara, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 2009
SARA\u00c7; Tahir \/
NAL; Temel<\/p>\n

MEM\u0130\u015e; Tekin : Fikri Hukuk Bak\u0131m\u0131ndan \u0130nternet Ortam\u0131nda
M\u00fczik Sunumu, \u0130stanbul, Se\u00e7kin, 2002<\/p>\n

TEK\u0130NALP; \u00dcnal : Fikri M\u00fclkiyet Hukuku, 2. Bas\u0131, \u0130stanbul,
Beta, 2002<\/p>\n

BOZBEL; SAVA\u015e : Eri\u015fim engellemenin ad\u0131: \u0130nternete Sans\u00fcr,
Taraf Gazetesi, 29.10.2008<\/p>\n

ATAMER; \u0130LKER : 5651 say\u0131l\u0131 Kanunla eri\u015fimi engelleme kararlar\u0131.
www.turk.internet.com 29.01.2008<\/p>\n

Av. Habip Bozkurt<\/p>\n\t<\/div>\r\n<\/div>\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t<\/div>\r\n<\/div>\t\t<\/div>\r\n\t<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kanadal\u0131 filozof Marshall Mc Luhan\u2019\u0131n \u201c D\u00fcnya k\u00fcresel bir k\u00f6y olacak\u201d s\u00f6z\u00fc, yirminci y\u00fczy\u0131lda ileti\u015fim alan\u0131nda meydana gelen ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmelerle bir kehanet olman\u0131n \u00f6tesinde, ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[81,69,80],"yoast_head":"\n\u0130nternet \u00c7a\u011f\u0131<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kanadal\u0131 filozof Marshall Mc Luhan\u2019\u0131n \u201c D\u00fcnya k\u00fcresel bir k\u00f6y olacak\u201d s\u00f6z\u00fc, yirminci y\u00fczy\u0131lda ileti\u015fim alan\u0131nda meydana gelen ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmelerle bir kehanet olman\u0131n \u00f6tesinde, ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nternet \u00c7a\u011f\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kanadal\u0131 filozof Marshall Mc Luhan\u2019\u0131n \u201c D\u00fcnya k\u00fcresel bir k\u00f6y olacak\u201d s\u00f6z\u00fc, yirminci y\u00fczy\u0131lda ileti\u015fim alan\u0131nda meydana gelen ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmelerle bir kehanet olman\u0131n \u00f6tesinde, ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"K\u00fcresel Hukuk\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kureselhukukcom\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-08T07:38:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-03-30T08:47:24+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@kureselhukuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@kureselhukuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"35 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk & Dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131k\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/kureselhukukcom\",\"https:\/\/www.instagram.com\/kureselhukuk\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/kuresel-hukuk\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCcLrg5tKOtPsBVzIHkg5RFA\",\"https:\/\/twitter.com\/kureselhukuk\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#logo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Untitled-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Untitled-1.png\",\"width\":594,\"height\":178,\"caption\":\"K\\u00fcresel Hukuk & Dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131k\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk\",\"description\":\""Adalet vaat de\\u011fildir"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/\",\"name\":\"\\u0130nternet \\u00c7a\\u011f\\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-12-08T07:38:15+00:00\",\"dateModified\":\"2019-03-30T08:47:24+00:00\",\"description\":\"Kanadal\\u0131 filozof Marshall Mc Luhan\\u2019\\u0131n \\u201c D\\u00fcnya k\\u00fcresel bir k\\u00f6y olacak\\u201d s\\u00f6z\\u00fc, yirminci y\\u00fczy\\u0131lda ileti\\u015fim alan\\u0131nda meydana gelen ba\\u015f d\\u00f6nd\\u00fcr\\u00fcc\\u00fc geli\\u015fmelerle bir kehanet olman\\u0131n \\u00f6tesinde, ger\\u00e7e\\u011fe d\\u00f6n\\u00fc\\u015fm\\u00fc\\u015ft\\u00fcr.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/\",\"name\":\"Ana sayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/tag\/erisim-engelleme\/\",\"url\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/tag\/erisim-engelleme\/\",\"name\":\"eri\\u015fim engelleme\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"item\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#webpage\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#\/schema\/person\/91f19ce17030c37c9b81dfa358d0265e\"},\"headline\":\"\\u0130nternet \\u00c7a\\u011f\\u0131\",\"datePublished\":\"2018-12-08T07:38:15+00:00\",\"dateModified\":\"2019-03-30T08:47:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/yeni-bir-cagin-habercisi-olarak-internet\/#webpage\"},\"wordCount\":6979,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#organization\"},\"keywords\":[\"eri\\u015fim engelleme\",\"internet\",\"tazminat\"],\"articleSection\":[\"Genel\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#\/schema\/person\/91f19ce17030c37c9b81dfa358d0265e\",\"name\":\"K\\u00fcresel Hukuk\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f0813ec755d08b258ee5ba31a9559894?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f0813ec755d08b258ee5ba31a9559894?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"K\\u00fcresel Hukuk\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2335"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3154,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2335\/revisions\/3154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kureselhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}